# Tor nasıl kurulur

Linux
macOS
BSD
Kaynak
Debian / Ubuntu

Ubuntu evrenindeki paketleri kullanmayın. Geçmişte bu paketler güvenli bir şekilde güncellenmedi. Yani önemli kararlılık ve güvenlik güncellemelerini alamayabilirsiniz.

Tor Project kendi Debian paketi deposunu sunuyor. Debian, uzun dönem desteklenen -LTS- Tor sürümünü sunduğundan, kullandığınız sürüm her zaman en son kararlı Tor sürümü olmayabilir. Bu nedenle `tor` uygulamasını bizim depomuzdan kurmanız önerilir.

Debian temelli dağıtımlarda Tor paketi deposunu şu şekilde etkinleştirebilirsiniz:

#### Ön koşul: İşlemci mimarisini doğrulayın

Paket deposunda `amd64` ve `arm64` kodları bulunur. Şu komutun çıktısını inceleyerek işletim sisteminizin binary dosyayı çalıştırabildiğini doğrulayın:

    $ sudo dpkg --print-architecture

Çıktı `amd64` ya da `arm64` olmalıdır. Depo diğer işlemci mimarilerini desteklemez.

#### 1. `apt-transport-https` uygulamasını kurun

libapt-pkg kitaplığını kullanan tüm paket yöneticilerinin üst verilere ve https (Hypertext Transfer Protocol Secure) üzerindeki kaynaklarda bulunan paketlere erişmesini sağlar.

    $ sudo apt install apt-transport-https

#### 2. `/etc/apt/sources.list.d/` içinde `tor.sources` adında yeni bir dosya oluşturun ve şu kayıtları ekleyin:

    Types: deb deb-src
    URIs: https://deb.torproject.org/torproject.org/
    Suites: <DISTRIBUTION>
    Components: main
    Signed-By: /usr/share/keyrings/deb.torproject.org-keyring.gpg

Deneysel paketleri denemek istiyorsanız, yukarıdaki satırlara ek olarak şu bölümü ekleyin:

    Types: deb deb-src
    URIs: https://deb.torproject.org/torproject.org/
    Suites: tor-experimental-<DISTRIBUTION>
    Components: main
    Signed-By: /usr/share/keyrings/deb.torproject.org-keyring.gpg

Gecelik yapımlar için şunu ekleyin:

    Types: deb deb-src
    URIs: https://deb.torproject.org/torproject.org/
    Suites: tor-nightly-main-<DISTRIBUTION>
    Components: main
    Signed-By: /usr/share/keyrings/deb.torproject.org-keyring.gpg

`<DISTRIBUTION>` yerine işletim sisteminizin kod adını yazın. Kod adını öğrenmek için `lsb_release -c` komutunu ya da `/etc/os-release` dosyasını kullanabilirsiniz.

Dosyanıza birden fazla kayıt eklerseniz, her kayıt arasına en az bir boş satır eklediğinizden emin olun.

Not: Yukarıda gösterilen `tor.sources` dosyası, APT 1.1 ve sonraki sürümleri tarafından desteklenen deb822 biçimini kullanır. Eski bir APT sürümünü kullanıyorsanız (genellikle eski Debian veya Ubuntu sürümlerinde bulunur), bu biçim desteklenmeyebilir. Bu durumda, aynı sonucu elde etmek için aşağıdakileri `/etc/apt/sources.list.d/` içindeki bir `tor.list` dosyasına ekleyebilirsiniz.

    deb     [signed-by=/usr/share/keyrings/deb.torproject.org-keyring.gpg] https://deb.torproject.org/torproject.org <DISTRIBUTION> main
    deb-src [signed-by=/usr/share/keyrings/deb.torproject.org-keyring.gpg] https://deb.torproject.org/torproject.org <DISTRIBUTION> main

#### 3. Daha önce kurmadıysanız GnuPG kurun:

    $ sudo apt install gnupg

#### 4. Ardından, komut satırından şu komutu yürüterek paketleri imzalamak için kullanılan gpg anahtarını ekleyin:

    $ wget -qO- https://deb.torproject.org/torproject.org/A3C4F0F979CAA22CDBA8F512EE8CBC9E886DDD89.asc | gpg --dearmor | sudo tee /usr/share/keyrings/deb.torproject.org-keyring.gpg >/dev/null

#### 5. Tor ve tor debian anahtarlıklarını kurun

İmzalama anahtarımızı güncel tutmanıza yardımcı olmak için bir Debian paketi sunuyoruz. Kullanmanız önerdiğimiz bu paketi kurmak için şu komutları yürütün:

    $ sudo apt update
    $ sudo apt install tor deb.torproject.org-keyring

Fedora

Tor Project CentOS, RHEL ve Fedora için kendi RPM paket deposunu sunuyor.

CentOS, RHEL ve Fedora dağıtımlarında Tor paketi deposunu şu şekilde etkinleştirebilirsiniz:

### 1. epel deposunu etkinleştirin (yalnızca CentOS ve RHEL için)

$ sudo dnf install epel-release -y

### 2. /etc/yum.repos.d/tor.repo dosyasına şunu ekleyin

CentOS ya da RHEL için:

    [tor]
    name=Tor for Enterprise Linux $releasever - $basearch
    baseurl=https://rpm.torproject.org/centos/$releasever/$basearch
    enabled=1
    gpgcheck=1
    gpgkey=https://rpm.torproject.org/centos/public_gpg.key
    cost=100

Fedora için:

    [tor]
    name=Tor for Fedora $releasever - $basearch
    baseurl=https://rpm.torproject.org/fedora/$releasever/$basearch
    enabled=1
    gpgcheck=1
    gpgkey=https://rpm.torproject.org/fedora/public_gpg.key
    cost=100

### 3. Tor paketini kurun

Şimdi güncel Tor paketini kurabilirsiniz.

    $ sudo dnf install tor -y

İlk defa kullanıyorsanız, herkese açık GPG anahtarını içe aktarmalısınız.

    Importing GPG key 0x3621CD35:
    Userid     : "Kushal Das (RPM Signing key) <kushal@torproject.org>"
    Fingerprint: 999E C8E3 14BC 8D46 022D 6C7D E217 C30C 3621 CD35
    From       : https://rpm.torproject.org/fedora/public_gpg.key
    Is this ok [y/N]: y

Void linux

Void Linux üzerine `tor` paketini kurmak için şu komutu yürütün:

`# xbps-install -S tor`

Arch Linux

Arch Linux üzerine `tor` paketini kurmak için şu komutu yürütün:

`# pacman -Syu tor`

#### Bir paket yöneticisi kurun

OS X için iki paket yöneticisi vardır: Homebrew ve Macports. İstediğiniz paket yöneticisini kullanabilirsiniz.

Homebrew kurmak için brew.sh üzerindeki yönergeleri izleyin.

Macports kurmak için macports.org üzerindeki yönergeleri izleyin.

#### Paket kurulumu

Homebrew kullanıyorsanız Terminal penceresinde şu komutu yürütün:

`# brew install tor`

Macports kullanıyorsanız Terminal penceresinde şu komutu yürütün:

`$ sudo port install tor`

FreeBSD

FreeBSD üzerine `tor` paketini kurmak için şu komutu yürütün:

`# pkg install tor`

OpenBSD

OpenBSD üzerine `tor` paketini kurmak için şu komutu yürütün:

`# pkg_add tor`

NetBSD

#### `pkg_add` kurun

NetBSD işletim sisteminin modern sürümleri, pkgsrc binary paketlerini yönetmek için `apt` veya `yum` gibi olması amaçlanan bir yazılım parçası olan `pkgin` kullanacak şekilde ayarlanabilir. Burada onun kurulumundan bahsetmiyoruz ve düz `pkg_add` kullanmayı yeğliyoruz.

`# echo "PKG_PATH=http://cdn.netbsd.org/pub/pkgsrc/packages/NetBSD/$(uname -m)/$(uname -r)/All" > /etc/pkg_install.conf`

#### Paket kurulumu

`tor` NetBSD paketini kurun:

`# pkg_add tor`

DragonFlyBSD

#### `pkg` başlatın

Günlük DragonFlyBSD kalıpları ve yayınları (3.4 sürümünden başlayan) `pkg` kurulu olarak gelir. Bununla birlikte, önceki sürümlerden yapılmış yükseltmelerde kurulu değildir. Herhangi bir nedenle sistemde `pkg` kurulu değilse, kaynaktan oluşturmaya ya da DPorts kurulu olmasına gerek kalmadan hızlı bir şekilde kurulabilir:

    # cd /usr
    # make pkg-bootstrap
    # rehash
    # pkg-static install -y pkg
    # rehash

#### `pkg` için önerilen kurulum adımları

Bu işlem FreeBSD üzerindekine benzer olacak ve paketler ile güncellemeleri almak için HTTPS kullanacağız. Bu nedenle burada bize yardımcı olacak bir ek paket gerekiyor (`ca_root_nss`).

#### `ca_root_nss` paketinin kurulması:

`# pkg install ca_root_nss`

Yeni kurulumlarda `/usr/local/etc/pkg/repos/df-latest.conf.sample` dosyası `/usr/local/etc/pkg/repos/df-latest` olarak kopyalanır. ".sample" uzantısıyla biten dosyalar yok sayılır. pkg(8) yalnızca ".conf" ile biten dosyaları okur ve bulduğu tüm dosyaları okur.

DragonflyBSD için 2 paket deposu vardır:

- Avalon (mirror-master.dragonflybsd.org);
- Wolfpond (pkg.wolfpond.org).

`/usr/local/etc/pkg/repos/df-latest` içindeki depo adreslerini belirten URL değişkenini düzenlemek yeterlidir! Avalon için pkg+https:// kullanmayı unutmayın.

Tüm bu değişiklikleri yaptıktan sonra paket listesini yeniden güncelleyerek alınacak yeni bir güncelleme olup olmadığını denetleyin:

    # pkg update -f
    # pkg upgrade -y -f

#### Paket kurulumu

`tor` paketini kurun:

`# pkg install tor`

##### Son sürümü ve bağımlılıkları indirin

Güncel Tor sürümü indirme sayfasında bulunabilir.

Kaynak kodundan kurulum yapıyorsanız, önce libevent kurun ve openssl ile zlib (kullanılabiliyorsa -devel packages ile birlikte) kurulu olduğundan emin olun.

##### `Tor` kurun

`tar -xzf tor-<version>.tar.gz; cd tor-<version>`

`<version>` yerine güncel `tor` sürümünü yazın. Örneğin `tor-0.4.8.12`

`./configure && make`

Artık tor hizmetini `src/app/tor` (0.4.3.x ve üstü) olarak çalıştırdıktan ya da `/usr/local/` içine kurmak için `make install` komutunu (gerekirse root olarak) yürüttükten sonra yalnızca Tor hizmetini çalıştırarak başlatabilirsiniz.