### Тэмы

- #### ПРА БРАЎЗЕР TOR

  Даведайцеся, што можа зрабіць браўзер Tor для абароны вашай канфідэнцыйнасці і ананімнасці

- #### СПАМПОЎКА

  Як спампаваць браўзер Tor

- #### УСТАЛЁЎКА

  Усталёўка браўзера Tor

- #### ПЕРШЫ ЗАПУСК БРАЎЗЕРА TOR

  Інфармацыя, як выкарыстоўваць браўзер Tor Browser у першы раз

- #### ANTI-FINGERPRINTING

  How Tor Browser mitigates browser fingerprinting

- #### АБЫХОД БЛАКАВАННЯ

  Што рабіць, калі сетка Tor заблакаваная

- #### МАСТЫ

  Большасць дадатковых перадатчыкаў, такіх як obfs4, абапіраюцца на выкарыстанне "моставых" рэтрансляраў

- #### КІРАВАННЕ АСАБІСТЫМІ ДАНЫМІ

  Даведайцеся, як кіраваць асабістай інфармацыяй у браўзеры Tor

- #### ONION-СЭРВІСЫ

  Сэрвісы, даступныя толькі праз Tor

- #### БЯСПЕЧНЫЯ ЗЛУЧЭННІ

  Даведайцеся, як абараніць свае даныя з дапамогай браўзеру Tor і HTTPS

- #### НАЛАДЫ БЯСПЕКІ

  Канфігурацыя браўзера Tor для бяспекі і зручнасці выкарыстання

- #### ВЫПРАЎЛЕННЕ ПАМЫЛАК

  What to do if Tor Browser is not working

- #### АБНАЎЛЕННЕ

  Як абнавіць браўзер Tor

- #### ПЛАГІНЫ, ПАШЫРЭННІ І JAVASCRIPT

  Як браўзер Tor сумяшчае пашырэнні, плагіны і JavaScript

- #### ВЫДАЛЕННЕ

  Як выдаліць браўзер Tor з вашай сістэмы

- #### МАБІЛЬНАЯ ВЕРСІЯ TOR

  Інфармацыя пра Tor для мабільных прыладаў

- #### ВЯДОМЫЯ ПРАБЛЕМЫ

  Вядомыя праблемы

- #### ПАРТАТЫЎНАЯ ВЕРСІЯ БРАЎЗЕРА TOR

  Як усталяваць браўзер Tor на здымны носьбіт

- #### ПАДТРЫМКА

  Як атрымаць дапамогу, паведаміць пра памылку або пакінуць водгук

## ПРА БРАЎЗЕР TOR

Браўзер Tor выкарыстоўвае сетку Tor для абароны канфідэнцыйнасці і ананімнасці. Выкарыстанне сеткі Tor мае дзве асноўныя ўласцівасці:

- Ваш Інтэрнэт-правайдар і ўсе, хто кантралюе ваша злучэнне лакальна, не змогуць адсочваць вашу інтэрнэт-актыўнасць, у тым ліку назвы і адрасы сайтаў, якія вы наведваеце.

- Аператары вэб-сайтаў і сэрвісаў, якімі вы карыстаецеся, а таксама тых, хто іх кантралюе, будуць бачыць злучэнне з сеткай Tor замест вашага сапраўднага IP-адраса і не даведаюцца, хто вы, пакуль вы самі наўпрост не ідэнтыфікуеце сябе.

Акрамя таго, браўзер Tor служыць для таго, каб не даць сайтам атрымаць вашу асабістую інфармацыю або ідэнтыфікаваць вас на аснове наладаў вашага браўзера.

Па змаўчанні Tor Browser не захоўвае гісторыю прагляду. Cookies сапраўдныя толькі на працягу аднаго сеансу (пакуль браўзер Tor не будзе зачынены або пакуль не будзе зроблены запыт атрымаць новую ідэнтычнасць.

### ЯК ПРАЦУЕ TOR

Tor - гэта сетка віртуальных тунэляў, якія дазваляюць павысіць канфідэнцыйнасць і бяспеку ў інтэрнэце. Tor адпраўляе трафік праз тры выпадкова выбраныя серверы (таксама вядомыя як рэтранслятары) ў сетцы Tor. Апошні рэтранслятар у схеме ("выхадны рэтранслятар") адпраўляе ваш трафік у адкрыты інтэрнэт.

На выяве вышэй паказаны карыстальнік, які праглядае розныя сайты пры дапамозе сеткі Tor. Трафік праходзіць праз некалькі пераходаў або рэтранслятараў, прадстаўленых лустачкамі цыбулі, і шыфруецца і дэшыфруецца на кожным пераходзе.

## СПАМПОЎКА

Самы бяспечны і просты спосаб спампаваць браўзер Tor - з афіцыйнага вэб-сайту праекту Tor https://www.torproject.org/be/download/. Ваша злучэнне з сайтам будзе абароненае з дапамогай HTTPS, што значна ўскладняе вонкавае ўмяшанне.

Аднак могуць быць выпадкі, калі вы не зможаце атрымаць доступ да вэб-сайту праекту Tor: напрыклад, ён можа быць заблакаваны ў вашай сетцы. У такім выпадку вы можаце выкарыстаць адзін з альтэрнатыўных метадаў спампоўкі, пералічаных ніжэй:

### ЛЮСТЭРКІ

Калі вы не можаце спампаваць браўзер Tor з афіцыйнага вэб-сайту праекту Tor, вы можаце замест гэтага паспрабаваць спампаваць яго з аднаго з нашых афіцыйных люстэркаў праз EFF або праз La Cebolla.

### GetTor

GetTor - гэта сэрвіс, які аўтаматычна адказвае на паведамленні са спасылкамі на апошнюю версію браўзера Tor, які размяшчаецца ў розных месцах, такіх як Dropbox, Google Drive і GitHub.

### ЯК ВЫКАРЫСТАЦЬ GETTOR ПРАЗ ЭЛЕКТРОННУЮ ПОШТУ

Дашліце электронны ліст на gettor@torproject.org і ў целе паведамлення проста напішыце "windows", "osx" або "linux" (без двукоссяў) у залежнасці ад вашай аперацыйнай сістэмы. Напрыклад, каб атрымаць спасылкі для спампоўкі браўзера Tor для Windows, адпраўце ліст на адрас gettor@torproject.org са словам "windows".

GetTor вышле ў адказ электронны ліст са спасылкамі, з якіх можна спампаваць пакет браўзера Tor, крыптаграфічны подпіс (неабходны для праверкі спампоўкі), адбітак ключа, ужыванага для подпісу, і кантрольную суму пакета. Вам могуць прапанаваць на выбар "32-бітнае" або "64-бітнае" праграмнае забеспячэнне: гэта залежыць ад мадэлі кампутару, якім вы карыстаецеся.

### ЯК ВЫКАРЫСТАЦЬ GETTOR ПРАЗ TELEGRAM

Дашліце паведамленне @GetTor_Bot у Telegram.

- Націсніце "Start" або напішыце `/start` у чаце.

- Выберыце мову.

- Ёсць два варыянты спампаваць браўзер Tor.

  - Націсніце «Даслаць мне браўзер Tor» і абярыце аперацыйную сістэму. GetTor адкажа з далучаным файлам з браўзерам Tor і подпісам, які можна выкарыстоўваць для праверкі спампоўкі.
  - Націсніце "Даслаць мне іншыя люстэркі для браўзера Tor", каб спампаваць яго з аднаго з афіцыйных люстэркаў.

## УСТАЛЁЎКА

## Сістэмныя патрабаванні

Tor Browser заснаваны на версіі Mozilla Firefox ESR (Extended Support Release), якая перыядычна абнаўляецца, каб уключыць крытычныя абнаўленні бяспекі з асноўнай версіі Firefox. З-за гэтых абнаўленняў старыя аперацыйныя сістэмы могуць з часам стаць несумяшчальнымі з новымі версіямі праграм, якія даступныя толькі ў навейшых версіях АС. Захаванне падтрымкі састарэлых сістэм паставіць пад пагрозу бяспеку Tor Browser, паколькі запатрабуе адключэння новых функцый і механізмаў бяспекі, якія маюць вырашальнае значэнне для абароны ананімнасці карыстальнікаў у Інтэрнэце.

Нататка: Падтрымка Windows 7, 8 і 8.1 і macOS 10.12 да 10.14 будзе спыненай пасля выхаду Tor Browser 14. Users on these legacy operating systems will continue to receive security updates for Tor Browser 13.5 for until at least September of 2025. Please follow the instructions on this Tor Forum post to download Tor Browser 13.5 legacy. Мы настойліва рэкамендуем карыстальнікам выканаць абнаўленне, каб захаваць доступ да самых апошніх абнаўленняў і функцыяў бяспекі, якія забяспечваюцца браўзерам Tor.

### Windows

Аперацыйныя сістэмы (32 і 64-разрадныя):

- Windows 10
- Windows 11

### macOS

- macOS 10.15 і больш познія версіі.

### Linux

Tor Browser падтрымліваецца на любой сучаснай аперацыйнай сістэме на базе Linux. Калі ласка, звяжыцеся з намі, калі ў вас узнікнуць якія-небудзь праблемы пры ўсталяванні.

### Android

- Android 5.0 або навей.

## Усталёўка

### Для Windows

1. Перайдзіце на старонку спампоўкі браўзеру Tor.

2. Спампуйце файл `.exe` для Windows.

3. (Рэкамендуецца) Праверце подпіс файлу.

4. Пасля завяршэння спампоўкі двойчы пстрыкніце на файл `.exe`. Завяршыце працэс майстра ўсталёўкі.

### Для macOS

1. Перайдзіце на старонку спампоўкі браўзеру Tor.

2. Спампуйце файл `.dmg` для macOS.

3. (Рэкамендуецца) Праверце подпіс файлу.

4. Пасля завяршэння спампоўкі двойчы пстрыкніце на файл `.dmg`. Завяршыце працэс майстра ўсталёўкі.

### Для Linux

1. Перайдзіце на старонку спампоўкі браўзеру Tor.

2. Спампуйце файл Linux `.tar.xz`.

3. (Рэкамендуецца) Праверце подпіс файлу.

4. Зараз выкарыстоўвайце графічны або кансольны метад усталёўкі:

#### Графічны метад усталёўкі

- Пасля завяршэння спампоўкі распакуйце архіў з дапамогай менеджару архіваў.

- Перайдзіце ў каталог браўзера Tor.

- Click on the `start-tor-browser.desktop` file to launch the browser.

Note: If these steps do not work, please try the following command-line method.

#### Кансольны метад усталёўкі

- Пасля завяршэння спампоўкі распакуйце архіў камандай `tar -xf [TB archive]`.

- З каталогу Tor Browser можна запусціць браўзер Tor, выканаўшы:

  ‪`./start-tor-browser.desktop`

  Заўвага: Калі гэтая каманда не выконваецца, магчыма, вам трэба зрабіць EXE-файл. З гэтага каталога запусціце: `chmod +x start-tor-browser.desktop`

- To register Tor Browser as a desktop application and have it accessible from the application menus run this command:

  `./start-tor-browser.desktop --register-app`

Глядзіце тут, як абнавіць браўзер Tor.

## ПЕРШЫ ЗАПУСК БРАЎЗЕРА TOR

### CHOOSE DISPLAY LANGUAGE

When you launch Tor Browser the display language is set to the default language of your system. Tor Browser is available in multiple languages and you can change the display language by clicking on "Change Language".

In the "Language" settings, select your desired display language from the dropdown menu.

### ЗЛУЧЭННЕ

Пры запуску бразера Tor вы ўбачыце вакно Падлучыцца да Tor. Гэта прапануе вам варыянт або наўпрост падлучыцца да сеткі Tor, або канфігураваць браўзер Tor для вашага злучэння. Toggle on "Always connect automatically" to allow Tor Browser connect to the Tor network automatically with the previously saved connection settings, everytime the browser is launched.

У большасці выпадкаў, калі выбраць "Падлучыцца", гэта дазволіць вам падлучыцца да сеткі Tor без дадатковай канфігурацыі.

Пасля націскання з'явіцца радок стану, які паказвае прагрэс падлучэння Tor. Калі ў вас адносна хуткае злучэнне, але выглядае, што радок стану завіс ў пэўны момант, паспрабуйце "Памочнік падлучэння" або наведайце старонку Выпраўленне памылак, каб атрымаць дапамогу ў вырашэнні праблемы. Або, калі вы ведаеце, што ваша злучэнне падлягае цэнзуры або выкарыстоўвае проксі, вам варта націснуць "Канфігураваць злучэнне".

### ПАМОЧНІК ПАДЛУЧЭННЯ

Калі ў месцы вашага знаходжання Tor заблакаваны, выкарыстанне мосту можа дапамагчы. Памочнік падлучэння можа выбраць для вас мост з улікам вашага месцазнаходжання.

If Connection Assist is unable to determine your location you can select your region from the dropdown menu and click on 'Try a Bridge'.

### КАНФІГУРАВАЦЬ

Браўзер Tor правядзе вас праз шэраг варыянтаў канфігурацыі.

Памочнік падлучэння інфармуе вас пра стан вашага інтэрнэт-злучэння і падлучэння да сеткі Tor.

The first toggle is 'Always connect automatically'. If toggled on, every time you open Tor Browser, it will try to connect with your previously saved connection settings.

Калі вы ведаеце, што ваша злучэнне падлягае цэнзуры, або вы спрабавалі і не змаглі падлучыцца да сеткі Tor, і ніякія іншыя рашэнні не спрацавалі, вы можаце наладзіць браўзер Tor на выкарыстанне дадатковага перадатчыка. У "Мастах" ёсць раздзел Абыход блакаванне, каб канфігураваць дадатковыя перадатчыкі або падключыцца з дапамогай Мастоў.

### ІНШЫЯ ВАРЫЯНТЫ

Калі ваша злучэнне выкарыстоўвае проксі, вы можаце наладзіць яго, націснуўшы "Налады..." насупраць "Наладзіць падлучэнне браўзеру Tor да Інтэрнэту". У большасці выпадкаў у гэтым няма неабходнасці. Як правіла, вы будзеце ведаць, ці трэба вам паставіць адзнаку тут, паколькі тыя ж налады будуць выкарыстоўвацца для іншых браўзераў у вашай сістэме. Калі гэта магчыма, звярніцеся па параду да адміністратара сеткі. Калі ваша злучэнне не выкарыстоўвае проксі, націсніце "Падлучыцца".

## ANTI-FINGERPRINTING

## Разуменне лічбавых адбіткаў браўзера

Browser fingerprinting is the systematic collection of information about the web browser to make educated guesses about its identity or characteristics. Each browser's settings and features create a "browser fingerprint". Most browsers inadvertently create a unique fingerprint for each user, which can be tracked across the internet. For more in-depth information on browser fingerprinting, refer to these articles on the Tor Blog: Browser Fingerprinting: An Introduction and the Challenges Ahead and Tor Browser: a legacy of advancing private browsing innovation.

## Чаму лічбавыя адбіткі браўзера пагражаюць канфідэнцыйнасці ў інтэрнэце?

First, there is no need to ask for permissions from the user to collect this information. Any script running in the browser can silently build a fingerprint of the device without users even knowing about it.

Second, if one attribute of the browser fingerprint is unique or if the combination of several attributes is unique, the device can be identified and tracked online. This means that even without cookies, a device can be tracked using its fingerprint.

## Як браўзер Tor памяншае рызыку пакідання лічбавых слядоў

Tor Browser is specifically engineered to minimize the uniqueness of each user's fingerprint across various metrics. While it is practically impossible to make all Tor Browser users identical, the goal is to reduce the number of distinguishable "buckets" for each metric. This approach makes it harder to track individual users effectively.

Certain attributes, like the operating system and language, are necessary for functionality and cannot be completely hidden or spoofed. Instead, Tor Browser limits the variety within these attributes to reduce distinctiveness. For example, it limits font enumeration and applies character fallback, standardizes screen and window sizes using letterboxing, and restricts the variety of requested languages to a small, predefined set.

The key goal of Tor Browser's anti-fingerprinting protections is to make it significantly more challenging to gather enough information to uniquely identify users, thereby enhancing privacy without compromising necessary functionality.

## Функцыі абароны ад ідэнтыфікацыі ў браўзеры Tor

### Letterboxing

To prevent fingerprinting based on screen dimensions, Tor Browser starts with a content window rounded to a multiple of 200px x 100px. The strategy here is to put all users in a couple of buckets to make it harder to single them out. That works so far until users start to resize their windows (e.g. by maximizing them or going into fullscreen mode). Tor Browser ships with a fingerprinting defense for those scenarios as well, which is called Letterboxing, a technique developed by Mozilla and presented in 2019. It works by adding margins to a browser window so that the window is as close as possible to the desired size while users are still in a couple of screen size buckets that prevent singling them out with the help of screen dimensions.

In simple words, this technique makes groups of users of certain screen sizes and this makes it harder to single out users on basis of screen size, as many users will have same screen size.

### User-Agent and Operating System spoofing

The User-Agent string is a value websites can use to identify details about your browser, operating system (OS), CPU architecture, vendor, and version. Since this information can reveal which OS or device a user is using, it has been a vector for browser fingerprinting, allowing websites or trackers to potentially single out users.

Tor Browser addresses this by spoofing the User-Agent. Users cannot choose a specific operating system or attempt to imitate every possible platform. Instead, Tor Browser standardizes User-Agent values to reduce uniqueness and avoid creating a false sense of privacy:

- Усе версіі Windows адлюстроўваюцца як Windows 10.
- All macOS appear as OS X 10.15.
- Усе Android-версіі як Android 10.
- All other systems like all Linux distributions (including Tails and Qubes), *BSD and other operating systems are grouped together and reported as "Linux running X11".
- All the other details (such as the architecture) are also normalized per-platform.

In this case, the fingerprint resistance strategy in Tor Browser is to protect real values of the User-Agent by spoofing, but also have a large enough user set.

User-Agent is sent to websites as an HTTP header, and it is available to JavaScript as `navigator.userAgent`. Inconsistencies in these values can trigger anti-bot and anti-fraud systems into categorizing Tor users as a bot, and deny their requests, which in turn affects usability for Tor Browser users.

Some privacy tools or users suggest that making all users appear as Windows would offer the best cover. However, perfectly spoofing across all browser contexts is not possible and active fingerprinting methods (using fonts, features, behavior, with or without JavaScript, etc.) can often be used to infer aspects of the hardware or operating system.

Tor Browser does not let users select which OS they appear to be. This is intentional: any option to choose would only make users more unique and thus easier to fingerprint. The small set of standardized options is key to keeping users blended together, maximizing privacy for everyone.

## Іншыя функцыі абароны ад лічбавых адбіткаў

In addition to letterboxing, Tor Browser employs many other features to mitigate browser fingerprinting and protect user privacy. These features include Canvas image extraction blocking, NoScript integration, and first-party isolation. For a complete list of features, please read the Tor Browser design and implementation document.

## АБЫХОД БЛАКАВАННЯ

Наўпроставы доступ да сеткі Tor можа часам блакавацца вашым інтэрнэт-правайдарам або дзяржавай. Браўзер Tor мае пэўныя інструменты для абыходу такога блакавання. Гэтыя інструменты называюцца "дадатковымі перадатчыкамі".

### ТЫПЫ ДАДАТКОВЫХ ПЕРАДАТЧЫКАЎ

На дадзены момант даступныя чатыры дадатковыя перадатчыкі, але распрацоўваецца яшчэ і іншыя.

obfs4 | obfs4 робіць трафік Tor выпадковым, а таксама не дазваляе цэнзарам знаходзіць масты з дапамогай сканавання інтэрнэту. Верагоднасць блакавання мастоў obfs4 меншая, чым яго папярэднікаў - мастоў obfs3.
meek | Перадатчыкі meek ствараюць уражанне, што вы праглядаеце вялікі вэб-сайт, а не выкарыстоўваеце Tor. meek-azure стварае ўражанне, што вы выкарыстоўваеце вэб-сайт Microsoft.
Snowflake | Snowflake скіроўвае ваша злучэнне праз проксі-серверы, якімі кіруюць валанцёры, каб выглядала, што вы нібы робіце відэазванок, а не карыстаецеся Tor.
WebTunnel | WebTunnel маскуе ваша Tor-злучэнне, ствараючы ўражанне, што вы атрымліваеце доступ да вэб-сайту праз HTTPS.

### ВЫКАРЫСТАННЕ ДАДАТКОВЫХ ПЕРАДАТЧЫКАЎ

Каб выкарыстоўваць дадатковы перадатчык, пры першым запуску браўзеру Tor націсніце "Канфігураваць злучэнне". У раздзеле "Масты" знайдзіце опцыю "Выбраць адзін з убудаваных мастоў браўзера Tor" і націсніце опцыю "Выбраць убудаваны мост". У меню выберыце той дадатковы перадатчык, які вы хочаце выкарыстоўваць.

Пасля таго, як вы абралі дадатковы перадатчык, націсніце "Падлучыцца", каб захаваць налады.

Або, калі ў вас запушчаны браўзер Tor, націсніце "Налады" ў гамбургер-меню (≡), а потым на "Злучэнне" на бакавой панэлі. У раздзеле "Масты" знайдзіце опцыю "Выбраць адзін з убудаваных мастоў браўзера Tor" і націсніце опцыю "Выбраць убудаваны мост". Выберыце ў меню той дадатковы перадатчык, які вы хочаце выкарыстоўваць, і націсніце "ОК". Вашы налады будуць аўтаматычна захаваныя, як толькі вы закрыеце ўкладку.

### ЯКІМ ПЕРАДАТЧЫКАМ МНЕ ВАРТА КАРЫСТАЦЦА?

Кожны з тыпаў перадатчыкаў, пералічаных у меню мастоў Tor, працуе па-рознаму, а іх эфектыўнасць залежыць ад індывідуальных абставінаў.

Калі вы ўпершыню спрабуеце абыйсці заблакаванае злучэнне, вам варта паспрабаваць розныя перадатчыкі: obfs4, snowflake або meek-azure.

Калі вы паспрабуеце ўсе гэтыя варыянты, і ніводны з іх не дае магчымасці падлучыцца да сеткі, вам трэба будзе зрабіць запыт мосту або ўручную ўвесці адрасы мосту.

Карыстальнікам у Кітаі, хутчэй за ўсё, давядзецца падлучацца праз прыватны мост obfs4, які не знаходзіцца ў спісе. Звяжыцеся з нашым Telegram-ботам @GetBridgesBot і ўвядзіце `/bridges`. Або адпраўце электронны ліст на frontdesk@torproject.org з выразам "private bridge cn" у тэме ліста. Калі вы падлучаецеся з іншай краіны, не забудзьце пазначыць краіну або код краіны пражывання ў тэме электроннага ліста.

Прачытайце раздзел Масты, каб даведацца, што такое масты і як іх атрымаць.

## МАСТЫ

Большасць Дадатковых перадатчыкаў, такіх як obfs4, абапіраюцца на выкарыстанне "моставых" рэтрансляраў. Як і звычайнымі рэтранслятарамі Tor, мастамі кіруюць валанцёры; аднак, у адрозненне ад звычайных рэтранслятараў, яны не знаходзяцца ў публічным спісе, таму зламыснік не можа іх лёгка ідэнтыфікаваць.

Выкарыстанне мастоў у спалучэнні з дадатковымі перадатчыкамі дапамагае схаваць той факт, што вы выкарыстоўваеце Tor, але можа запаволіць злучэнне ў параўнанні з выкарыстаннем звычайных рэтранслятараў Tor.

Іншыя дадатковыя перадатчыкі, такія як meek і Snowflake, выкарыстоўваюць розныя метады барацьбы з цэнзурай, якія не базуюцца на пошуку адрасоў мастоў. Вам не трэба атрымліваць адрасы мастоў, каб выкарыстоўваць гэтыя перадатчыкі.

### АТРЫМАННЕ АДРАСОЎ МАСТОЎ

Паколькі адрасы мастоў не з'яўляюцца агульнадаступнымі, вам трэба будзе запытаць іх самастойна. Ёсць некалькі варыянтаў:

#### Запыт мастоў з браўзера Tor

Калі вы запускаеце браўзер Tor упершыню, націсніце "Канфігураваць злучэнне", каб адкрыць акно наладаў Tor. У раздзеле «Масты» знайдзіце опцыю "Знайсці больш мастоў" і націсніце "Зрабіць запыт мосту", каб Праект Tor прапанаваў мост. Запоўніце Captcha і націсніце "Адправіць". Націсніце "Падлучыцца", каб захаваць налады.

Або, калі ў вас запушчаны браўзер Tor, націсніце "Налады" ў гамбургер-меню (≡), а потым на "Злучэнне" на бакавой панэлі. У раздзеле «Масты» знайдзіце опцыю "Знайсці больш мастоў" і націсніце "Зрабіць запыт мосту", каб Праект Tor прапанаваў мост. Запоўніце Captcha і націсніце "Адправіць". Ваша налада будзе аўтаматычна захаванай, як толькі вы закрыеце ўкладку.

#### Атрымаць масты з вэб-сайту Bridges

Наведайце наш сайт з мастамі. Click on 'Just give me bridges!' and copy the bridge lines. Or use advanced options to select the type of pluggable transport and only get bridges with a IPv6 address.

#### Obtain bridges via Email

Дашліце электронны ліст на адрас bridges@torproject.org з адрасу электроннай пошты на Gmail або Riseup і скапіюйце атрыманыя ў лісце адрасы моста.

#### Obtain bridges via Telegram

Дашліце паведамленне @GetBridgesBot у Telegram. Націсніце "Start" або напішыце `/start` у чаце. To get bridges, type `/obfs4` or `/webtunnel`. Copy the bridge addresses.

### УВОД АДРАСОЎ МАСТОЎ

#### Браўзер Tor для настольнага кампутара

Калі вы запускаеце браўзер Tor упершыню, націсніце "Канфігураваць злучэнне", каб адкрыць акно наладаў Tor. У раздзеле "Масты" насупраць опцыі "Увесьці адрас мосту, які вы ўжо ведаеце" націсніце "Дадаць мост уручную" і ўвядзіце адрас кожнага мосту ў асобным радку. Націсніце "Падлучыцца", каб захаваць налады.

Або, калі ў вас запушчаны браўзер Tor, націсніце "Налады" ў гамбургер-меню (≡), а потым на "Злучэнне" на бакавой панэлі. У раздзеле "Масты" насупраць опцыі "Увесьці адрас мосту, які вы ўжо ведаеце" націсніце "Дадаць мост уручную" і ўвядзіце адрас кожнага мосту ў асобным радку. Вашы налады будуць аўтаматычна захаваныя, як толькі вы закрыеце ўкладку.

#### Браўзер Tor для Android

Tap on 'Settings' (⚙️) and then scroll to the 'Connection' section of the settings. Tap on 'Config Bridge'. Toggle on 'Use a Bridge' and select 'Provide a Bridge I know'. Enter the bridge address.

Калі злучэнне няўдалае, атрыманыя вамі масты могуць не працаваць. Калі ласка, выкарыстоўвайце адзін з прыведзеных вышэй метадаў, каб атрымаць больш адрасоў мастоў, і паўтарыце спробу.

### МОСТ-ЭМАДЗІ

Кожны адрас моста прадстаўлены радком сімвалаў эмадзі, якія называюцца Bridge-mojis. Bridge-mojis можна выкарыстоўваць для пацверджання таго, што запланаваны мост быў паспяхова дададзены.

Мост-эмадзі - гэта распазнавальныя для людзей ідэнтыфікатары мастоў, якія не адлюстроўваюць якасць злучэння з сеткай Tor або стан моста. Радок сімвалаў эмадзі не можа выкарыстоўвацца ў якасці ўводу. Карыстальнікі павінны падаць поўны адрас мосту, каб мець магчымасць злучыцца з мостам.

Адрасы мастоў можна абагуліць з дапамогай QR-коду або скапіяваўшы ўвесь адрас.

## КІРАВАННЕ АСАБІСТЫМІ ДАНЫМІ

Калі вы падлучаецеся да вэб-сайту, інфармацыю пра гэтае наведванне могуць запісваць не толькі аператары дадзенага вэб-сайту. Зараз большасць вэб-сайтаў выкарыстоўваюць шматлікія вонкавыя сэрвісы, у тым ліку кнопкі "Падабаецца" сацыяльных сетак, аналітыку і рэкламу. Усе яны могуць звязваць паміж сабой вашы дзеянні на розных сайтах.

Выкарыстанне сеткі Tor не дазваляе назіральнікам вызначыць ваша дакладнае месцазнаходжанне і IP-адрас, але нават без гэтай інфармацыі яны могуць звязаць разам розныя праявы вашай актыўнасці. Па гэтай прычыне браўзер Tor мае некаторыя дадатковыя функцыі, якія дапамагаюць вам кантраляваць, якую інфармацыю можна звязаць з вашай асобай.

### РАДОК URL

Браўзер Tor засяроджвае сваё дзеянне на вашых адносінах з вэб-сайтам, адрас якога вы пазначылі ў радку URL. Нават калі вы зойдзеце на два розныя сайты, якія выкарыстоўваюць адзін і той жа вонкавы сервіс адсочвання, браўзер Tor прапусціць кантэнт праз дзве розныя схемы Tor. У выніку, звонку не будзе бачна, што абодва злучэнні адбываюцца з вашага браўзера.

З іншага боку, усе наведванні аднаго адрасу вэб-сайту будуць ажыццяўляцца праз адну і тую ж схему Tor, што азначае, што вы можаце праглядаць розныя старонкі аднаго вэб-сайту ў асобных укладках або вокнах без страты функцыянальнасці.

![

Вы можаце пабачыць дыяграму схемы, якую Tor Browser выкарыстоўвае для бягучай укладкі ў меню інфармацыі пра сайт, у радку URL.

У гэтай схеме вузел Guard, або ўваходны вузел, з'яўляецца першым вузлом, і яго аўтаматычна і выпадковым чынам выбірае Tor. Але ён адрозніваецца ад іншых вузлоў у схеме. Каб пазбегнуць атак прафілявання, вузел Guard змяняецца толькі кожныя 2-3 месяцы, у адрозненне ад іншых вузлоў, якія змяняюцца з кожным новым даменам. Атрымаць дадатковую інфармацыю пра ўваходныя вузлы можна ў секцыі Часта задаваных пытанняў, FAQ і на Партале падтрымкі.

### АЎТАРЫЗАЦЫЯ НА САЙТАХ ПРАЗ TOR

Нягледзячы на тое, што браўзер Tor распрацаваны для забеспячэння поўнай ананімнасці карыстальнікаў у інтэрнэце, могуць быць сітуацыі, у якіх мае сэнс выкарыстоўваць Tor з вэб-сайтамі, якія патрабуюць імёны карыстальнікаў, паролі або іншую ідэнтыфікацыйную інфармацыю.

Калі вы заходзіце на вэб-сайт з дапамогай звычайнага браўзеру, вы падчас гэтага паказваеце свой IP-адрас і геаграфічнае месцазнаходжанне. Тое ж самае часта адбываецца, калі вы карыстаецеся электроннай поштай. Уваход у вашы сацыяльныя сеткі або ўліковыя запісы электроннай пошты з дапамогай браўзеру Tor дазваляе вам выбіраць, якую менавіта інфармацыю вы паказваеце вэб-сайтам, якія вы наведваеце. Аўтарызацыя на сайце з дапамогай браўзера Tor таксама карысная, калі вэб-сайт, які вы спрабуеце адкрыць, падлягае цэнзуры ў вашай сетцы.

Калі вы аўтарызуецеся на сайце праз Tor, вы павінны мець на ўвазе некалькі момантаў:

- Глядзіце старонку Бяспечныя злучэнні, каб атрымаць важную інфармацыю пра тое, як абараніць злучэнне падчас аўтарызацыі на сайце.
- Браўзер Tor часта паказвае ваша злучэнне так, што яно нібы адбываецца з зусім іншай часткі свету. Некаторыя вэб-сайты, такія як банкі або правайдары паслугаў электроннай пошты, могуць інтэрпрэтаваць гэта як прыкмету таго, што ваш уліковы запіс быў узламаны або скампраметаваны, і заблакаваць вас. Адзіны спосаб вырашыць гэтую праблему - прытрымлівацца рэкамендаванай на адпаведным сайце працэдуры аднаўлення ўліковага запісу або звязацца з аператарамі і растлумачыць сітуацыю.

### ЗМЕНА ІДЭНТЫЧНАСЦІ І КАМУТАЦЫЙНЫХ СХЕМАЎ

Браўзер Tor мае опцыі "Новая ідэнтычнасць" і "Новая схема Tor для гэтага сайту". Яны таксама знаходзяцца ў галоўным, або гамбургер-меню (≡).

### НОВАЯ ІДЭНТЫЧНАСЦЬ

Гэтая опцыя карысная, калі вы хочаце, каб ваша наступная дзейнасць у браўзеры не была звязаная з тым, што вы рабілі раней. Калі выбраць гэтую опцыю, вы закрыеце ўсе адкрытыя ўкладкі і вокны, ачысціце ўсю прыватную інфармацыю, такую як файлы cookie і гісторыю прагляду, і атрымаеце новыя схемы Tor для ўсіх злучэнняў. Браўзер Tor папярэдзіць вас, што ўсе дзеянні і спампоўкі будуць спыненыя, таму ўлічвайце гэта, перш чым націснуць кнопку "Новая ідэнтычнасць".

Каб выбраць гэтую опцыю, вам проста трэба націснуць "Новая ідэнтычнасць" на панэлі інструментаў браўзера Tor.

### НОВАЯ СХЕМА TOR ДЛЯ ДАДЗЕНАГА САЙТУ

Гэты параметр карысны, калі выхадны рэтранслятар, які вы выкарыстоўваеце, не можа падлучыцца да патрэбнага вам вэб-сайту або не загружае яго належным чынам. Выбар гэтай опцыі прывядзе да перазагрузкі актыўнай укладкі або вакна праз новую схему Tor. Іншыя адкрытыя ўкладкі і вокны з таго ж сайта таксама будуць выкарыстоўваць новую схему пасля іх перазагрузкі. Гэты параметр не ачышчае ніякай прыватнай інфармацыі і не разрывае вашы дзеянні, а таксама не ўплывае на вашы актыўныя злучэнні з іншымі вэб-сайтамі.

Вы таксама можаце атрымаць доступ да гэтай опцыі ў вакне новай схемы, у меню інфармацыі пра сайт, у радку URL.

## ONION-СЭРВІСЫ

Onion-сэрвісы (раней вядомыя як "схаваныя сэрвісы") — гэта сэрвісы, напрыклад, вэб-сайты, даступныя толькі праз сетку Tor.

Onion-сэрвісы маюць шэраг перавагаў у параўнанні са звычайнымі непрыватнымі сэрвісамі:

- Месцазнаходжанне і IP-адрас Onion-сэрвісаў схаваныя, што ўскладняе зламыснікам іх цэнзуру або ідэнтыфікацыю аператараў.
- Увесь трафік паміж карыстальнікамі Tor і onion-сэрвісамі мае скразное шыфраванне, таму вам не трэба турбавацца пра падлучэнні праз HTTPS.
- Адрас onion-сэрвісу генеруецца аўтаматычна, таму аператарам не трэба купляць асобнае даменнае імя.
- Дзякуючы крыптаграфіі, URL-адрас .onion дазваляе Tor пераканацца, што ён падлучаецца да правільнага рэсурсу і што злучэнне абароненае ад умяшання.

### ЯК АТРЫМАЦЬ ДОСТУП ДА ONION-СЭРВІСАЎ

Як і на любым іншым вэб-сайце, вам спатрэбіцца ведаць адрас onion-сэрвісу, каб падлучыцца да яго. Onion-адрас складаецца з 56 літараў і лічбаў, за якімі ідзе ".onion".

Пры доступе да вэб-сайту, што выкарыстоўвае onion-сэрвіс, браўзер Tor пакажа ў радку URL іконку цыбуліны, якая паказвае стан вашага злучэння: бяспечнае і з выкарыстаннем onion-сэрвісу. You can learn more about the onion service by clicking on the onion icon and the adjacent Circuit Display in the address bar.

Яшчэ адзін спосаб даведацца пра сайт onion - гэта калі адміністратар вэб-сайту ўвёў функцыю пад назвай Onion-Location. Onion-Location - гэта нестандартны загаловак HTTP, які вэб-сайты могуць выкарыстоўваць для рэкламы свайго onion-аналага. Калі на вэб-сайце, які вы наведваеце, ёсць onion-версія, у радку URL у браўзеры Tor з'явіцца фіялетавая падказка з тэкстам ".onion даступны". Калі вы пстрыкнеце на ".onion даступны", вэб-сайт будзе перазагружаны і перанакіраваны на свой onion-аналаг.

## АЎТЭНТЫФІКАЦЫЯ НА ONION-СЭРВІСАХ

Аўтэнтыфікацыя на onion-сэрвісах - гэта сэрвіс кшталту сайту onion, які патрабуе ад кліента прадставіць токен аўтэнтыфікацыі перад доступам да сэрвісу. Як карыстальнік Tor, вы можаце прайсці аўтэнтыфікацыю наўпрост у браўзеры Tor. Каб атрымаць доступ да гэтага сэрвісу, вам спатрэбяцца ўліковыя дадзеныя ад аператара onion-сэрвісу. Падчас доступу да аўтэнтыфікаванага onion-сэрвісу браўзер Tor пакажа ў радку URL іконку маленькага шэрага ключа разам з падказкай. Увядзіце ваш актуальны асабісты ключ у поле ўводу.

### ПАМЫЛКІ ONION-СЭРВІСАЎ

Калі вы не можаце падключыцца да сайту onion, браўзер Tor выдасць адмысловае паведамленне пра памылку з інфармацыяй, чаму вэб-сайт недаступны. Памылкі могуць адбывацца на розных узроўнях: памылкі кліента, памылкі сеткі або памылкі сэрвісаў. Некаторыя з гэтых памылак можна выправіць, перайшоўшы ў раздзел "Выпраўленне памылак". У табліцы ніжэй паказаныя ўсе магчымыя памылкі і дзеянні, якія вы павінны зрабіць, каб вырашыць праблему.

Код | Назва памылкі | Кароткае апісанне
--- | --- | ---
0xF0 | Onion-сайт не знойдзены | Найбольш верагодная прычына - onion-сайт знаходзіцца афлайн. Звярніцеся да адміністратара сайту.
0xF1 | Немагчыма атрымаць доступ да onion-сайту | Onion-сайт недаступны праз унутраную памылку.
0xF2 | Onion-сайт адлучыўся | Найбольш верагодная прычына - onion-сайт знаходзіцца афлайн. Звярніцеся да адміністратара сайту.
0xF3 | Немагчыма падлучыцца да onion-сайту | Onion-сайт заняты або сетка Tor перагружаная. Паспрабуйце падлучыцца пазней.
0xF4 | Onion-сайт патрабуе аўтэнтыфікацыі | Для доступу на onion-сайту патрабуецца ключ, але ён не быў уведзены.
0xF5 | Памылка аўтэнтыфікацыі на onion-сайце | Уведзены ключ няправільны або быў адкліканы. Звярніцеся да адміністратара onion-сайту.
0xF6 | Несапраўдны адрас onion-сайту | Уведзены адрас onion-сайту несапраўдны. Калі ласка, праверце, ці вы правільна яго ўвялі.
0xF7 | Час на стварэнне схемы для onion-сайту прайшоў | Не ўдалося падлучыцца да onion-сайту, магчыма, праз кепскую сувязь у сетцы.

### ВЫПРАЎЛЕННЕ ПАМЫЛАК

Калі вы не можаце атрымаць доступ да запытанага onion-сэрвісу, пераканайцеся, што вы правільна ўвялі onion-адрас: нават невялікая памылка перашкодзіць браўзеру Tor атрымаць доступ да сайту.

Калі вы спрабуеце атрымаць доступ да onion-сэрвісу з 16 знакаў (карацейшы фармат "V2"), гэты тып адраса больш не працуе ў сучаснай сетцы Tor.

Вы таксама можаце праверыць, ці можаце вы атрымаць доступ да іншых onion-сэрвісаў, падключыўшыся да onion-сэрвісу DuckDuckGo's.

Калі вы па-ранейшаму не можаце падлучыцца да onion-сэрвісу пасля праверкі адрасу, паўтарыце спробу пазней. Магчыма, узнікла часовая праблема з падлучэннем або аператары сайту перавялі яго ў рэжым афлайн без папярэджання.

## БЯСПЕЧНЫЯ ЗЛУЧЭННІ

Калі асабістая інфармацыя (такая як пароль для ўваходу) перадаецца праз Інтэрнэт у незашыфраваным выглядзе, яе вельмі лёгка можа перахапіць зламыснік. Калі вы аўтарызуецеся на любым вэб-сайце, вы павінны пераканацца, што ён прапануе шыфраванне HTTPS, якое абараняе ад такога перахопу інфармацыі. Вы можаце праверыць гэта ў радку URL: калі злучэнне зашыфраванае, адрас будзе пачынацца з "https://", а не з "http://".

### Рэжым "толькі HTTPS" у браўзеры Tor

Рэжым "толькі HTTPS" прымушае ўсе злучэнні з вэб-сайтамі выкарыстоўваць бяспечнае зашыфраванае злучэнне пад назвай HTTPS. Большасць вэб-сайтаў ужо падтрымліваюць HTTPS; некаторыя падтрымліваюць як HTTP, так і HTTPS. Улучэнне гэтага рэжыму гарантуе, што ўсе вашы злучэнні з вэб-сайтамі абноўленыя для выкарыстання HTTPS, а, значыць, бяспечныя.

Некаторыя вэб-сайты падтрымліваюць толькі HTTP, і злучэнне не можа быць абноўленае да HTTPS. Калі HTTPS-версія сайту недаступная, вы ўбачыце старонку "Бяспечнае злучэнне недаступнае":

Калі вы націснеце "Перайсці на сайт HTTP", вы прымаеце рызыку, а потым наведваеце HTTP-версію сайту. Рэжым "толькі HTTPS" будзе часова адлучаны для гэтага сайту.

Націсніце кнопку "Назад", калі вы хочаце пазбегнуць незашыфраваных злучэнняў.

### Бяспека крыптавалют

Браўзер Tor выдае паведамленне аб бяспецы, калі адрас крыптавалюты быў скапіяваны з небяспечнага HTTP-сайта. Адрас крыптавалюты мог быць зменены, не варта давяраць яму. Пры націску на кнопку "Перазагрузіць укладку з новай схемай" будзе зроблена спроба загрузіць абароненую версію сайта з новай схемай Tor.

Калі вы націснеце кнопку "Адмовіцца", вы прымеце рызыку, і адрас крыптавалюты будзе скапіяваны ў буфер абмену.

### Як HTTPS-шыфраванне і Tor працуюць у Tor Browser, каб павысіць вашу прыватнасць і ананімнасць

Наступная выява паказвае, якую інфармацыю бачаць зламыснікі з і без браўзера Tor і шыфравання HTTPS:

- Націсніце кнопку "Tor", каб убачыць, якія даныя бачныя назіральнікам, калі вы выкарыстоўваеце Tor. Кнопка стане зялёнай, каб паказаць, што Tor улучаны.
- Націсніце кнопку "HTTPS", каб убачыць, якія даныя бачныя назіральнікам, калі вы выкарыстоўваеце HTTPS. Кнопка стане зялёнай, каб паказаць, што HTTPS улучаны.
- Калі абедзве кнопкі зялёныя, вы бачыце даныя, бачныя назіральнікам, калі вы выкарыстоўваеце абодва інструменты.
- Калі абедзве кнопкі шэрага колеру, вы бачыце даныя, бачныя назіральнікам, калі вы не выкарыстоўваеце ніводны з інструментаў.

HTTPS
Tor

##### ПАТЭНЦЫЙНА БАЧНАЯ ІНФАРМАЦЫЯ

Site.com
  Наведваны сайт.
імя карыстальніка / пароль
  Імя карыстальніка і пароль, якія выкарыстоўваюцца для аўтэнтыфікацыі.
даныя
  Перадаваныя даныя.
месцазнаходжанне
  Сеткавае месцазнаходжанне кампутара, які выкарыстоўваецца для наведвання вэб-сайту (публічны IP-адрас).
Tor
  Выкарыстоўваецца Tor ці не.

## НАЛАДЫ БЯСПЕКІ

Па змаўчанні бразер Tor абараняе вашу бяспеку шляхам шыфравання даных вашай навігацыі. Вы можаце дадаткова павысіць сваю бяспеку, адлучыўшы некаторыя вэб-функцыі, якія могуць быць выкарыстаныя для пагрозы вашай бяспецы і ананімнасці. You can do this by increasing Tor Browser's Security Level.

### УЗРОЎНІ БЯСПЕКІ

Павышэнне ўзроўню бяспекі ў наладах бяспекі браўзера Tor адлучыць або часткова адлучыць пэўныя функцыі браўзера для абароны ад магчымых атак. This in turn might stop some web pages from functioning properly, so you should weigh your security needs against the degree of usability you require. You can undo the changes at any time by adjusting your Security Level and restarting the browser.

###### Стандартны

- На гэтым узроўні ўлучаныя ўсе функцыі браўзеру Tor і вэб-сайтаў.
- Tor Browser, by default, is set to the "Standard" Security Level.

###### Высокі

- This level disables website features that are often dangerous. This may cause some sites to lose functionality.
- JavaScript is disabled on all non-HTTPS sites.
- Некаторыя шрыфты і матэматычныя знакі адлучаныя.
- Audio and Video (HTML5 media) are click-to-play.

###### Найвышэйшы

- Гэты ўзровень дазваляе толькі функцыі вэб-сайту, неабходныя для статычных сайтаў і базавых сэрвісаў. Гэтыя змены закранаюць выявы, мульмедыі і скрыпты.
- JavaScript адлучаны па змаўчанні на ўсіх сайтах.
- Некаторыя шрыфты, іконкі, матэматычныя сімвалы і выявы адлучаныя.
- Audio and Video (HTML5 media) are click-to-play.

### CHANGING THE SECURITY LEVEL

Каб праглядзець і змяніць узровень бяспекі ў браўзеры Tor:

- Click on the "Shield" icon (🛡️) on the address bar.
- Click on "Settings".
- It should redirect to the Tor Browser settings and display the current Security Level the browser is set to.
- Click on "Change".
- Choose between the different Security Levels - Standard, Safer or Safest.
- Click on "Save and restart" prompting the browser to restart.

## ВЫПРАЎЛЕННЕ ПАМЫЛАК

Вы зможаце пачаць прагляд вэб-старонак з дапамогай браўзеру Tor Browser неўзабаве пасля запуску праграмы і націскання кнопкі "Падлучыцца", калі вы выкарыстоўваеце яго ўпершыню.

The Connection Assist informs you about the state of your Internet connection.

Check your Internet Connection if it says 'Offline'. If your connection to the Tor Network is not established and it reads 'Not Connected' the following steps can be helpful.

### ХУТКІЯ ВЫПРАЎЛЕННІ

Калі браўзер Tor не падлучаецца, магчыма, ёсць простае рашэнне. Паспрабуйце кожны з наступных крокаў:

- Сістэмны гадзіннік вашага кампутару павінен быць правільна наладжаны, інакш Tor не зможа падлучыцца.
- Пераканайцеся, што ў вашай сістэме не запушчаны яшчэ адзін браўзер Tor або копія "Tor". Калі вы не ўпэўненыя, што браўзер Tor запушчаны, перазапусціце свой кампутар.
- Пераканайцеся, што ўсталяваная антывірусная праграма не перашкаджае запуску Tor. Калі вы не ведаеце, як гэта зрабіць, вам магчыма спатрэбіцца пракансультавацца з дакументацыяй да вашага антывіруснага праграмнага забеспячэння.
- Часова адлучыце брандмаўар.
- Калі браўзер Tor працаваў раней і не працуе цяпер, магчыма, ваша сістэма знаходзілася ў спячым рэжыме. Перазапуск вашай сістэмы вырашыць праблему.
- Выдаліце браўзер Tor і ўсталюйце яго ізноў. Пры абнаўленні нельга проста перазапісваць папярэднія файлы браўзеру Tor; загадзя пераканайцеся, што яны цалкам выдаленыя.

### ПРАГЛЯД ЖУРНАЛАЎ TOR

У большасці выпадкаў прагляд журналаў Tor можа быць карысным для дыягностыкі праблемы. Калі ў вас узніклі праблемы з падлучэннем, можа з'явіцца паведамленне пра памылку, і вы можаце выбраць опцыю "скапіяваць журнал Tor у буфер абмену". Потым устаўце журнал Tor у тэкставы файл або іншы дакумент.

Калі вы не бачыце гэтай опцыі і ў вас адкрыты браўзер Tor, вы можаце перайсці ў гамбургер-меню («≡»), потым націснуць "Налады" і, нарэшце, "Падлучэнне" на бакавой панэлі. Унізе старонкі, побач з надпісам "Прагляд журналаў Tor", націсніце кнопку "Прагляд журналаў...".

Або, у GNU/Linux, каб прагледзець журналы наўпрост у тэрмінале, перайдзіце ў каталог Tor Browser і запусціце Tor Browser з каманднага радка, выканаўшы:

`./start-tor-browser.desktop --verbose`

Або каб захаваць журналы ў файл (па змаўчанні: tor-browser.log):

`./start-tor-browser.desktop --log [file]`

Дадатковую інфармацыю пра гэта можна знайсці на Партале падтрымкі.

### ВАША ПАДЛУЧЭННЕ ПАДЛЯГАЕ ЦЭНЗУРЫ?

Калі вы па-ранейшаму не можаце падлучыцца, магчыма, ваш інтэрнэт-правайдар цэнзуруе злучэнні з сеткай Tor. Прачытайце раздзел Абыход блакавання для пошуку магчымага рашэння.

### ВЯДОМЫЯ ПРАБЛЕМЫ

Браўзер Tor знаходзіцца ў стадыі ўвесьчаснай распрацоўкі, і некаторыя праблемы вядомыя, але яшчэ не выпраўленыя. Праверце старонку Вядомыя праблемы, каб даведацца, ці праблема, з якой вы сутыкнуліся, ужо пазначаная там.

## АБНАЎЛЕННЕ

Браўзер Tor павінен увесь час абнаўляцца. Калі вы працягваеце выкарыстоўваць састарэлую версію праграмнага забеспячэння, яна можа быць уразлівай да сур'ёзных недахопаў бяспекі, а гэта паставіць пад пагрозу вашу канфідэнцыйнасць і ананімнасць.

Браўзер Tor запрапануе вам абнавіць праграмнае забеспячэнне пасля выхаду новай версіі: у галоўным меню (≡) будзе адлюстраванае зялёнае кола са стрэлкай уверх, і вы можаце ўбачыць пісьмовы індыкатар абнаўлення, калі адкрыецца браўзер Tor. Вы можаце абнаўляць як аўтаматычна, так і ўручную.

### АЎТАМАТЫЧНАЕ АБНАЎЛЕННЕ БРАЎЗЕРА TOR

Калі вам прыходзіць прапанова абнавіць браўзер Tor, націсніце на галоўнае меню (≡), затым выберыце "Абнаўленне даступнае - перазапусціць зараз".

Пачакайце, пакуль спампуецца і ўсталюецца абнаўленне, пасля чаго Tor Browser перазапусціцца. Цяпер вы будзеце выкарыстоўваць апошнюю версію.

### АБНАЎЛЕННЕ БРАЎЗЕРА TOR УРУЧНУЮ

Калі вам прыходзіць прапанова абнавіць браўзер Tor, завяршыце сеанс прагляду і зачыніце праграму.

Выдаліце браўзер Tor з вашай сістэмы праз выдаленне тэчкі, дзе ён змяшчаецца (дадатковую інфармацыю глядзіце ў раздзеле Выдаленне.

Наведайце https://www.torproject.org/download/ і спампуйце апошнюю версію браўзеру Tor, а потым усталюйце яе, як і раней.

## ПЛАГІНЫ, ПАШЫРЭННІ І JAVASCRIPT

### JAVASCRIPT

JavaScript - гэта мова праграмавання, якая дазваляе выкарыстоўваць на вэб-сайтах інтэрактыўныя элементы, такія як відэа, анімацыя, аўдыё і лічыльнікі часу. На жаль, JavaScript таксама можа падлягаць атакам на бяспеку браўзера, што можа прывесці да дэананімізацыі.

Браўзер Tor уключае ў сябе дадатак пад назвай NoScript. Ён даступны праз раздзел "Дапаўненні і тэмы" у гамбургер-меню (≡). Locate the NoScript add-on and click on it to open a panel where you can customize its settings.

На панэлі побач з кнопкай "Панэль інструментаў" абярыце "Паказаць". Гэта прывядзе да з'яўлення кнопкі NoScript справа ад адраснага радка браўзера. Гэтая кнопка дазваляе кіраваць JavaScript і іншымі скрыптамі на вэб-старонках, кантралюючы іх выкананне для кожнага асобна ці цалкам блакіруючы іх.

Карыстальнікі, якім патрабуецца высокая ступень бяспекі пры праглядзе вэб-старонак, павінны наладзіць Узровень бяспекіу браўзеры Tor на "Высокі" (што адлучае JavaScript для вэб-сайтаў без HTTPS) або "Найвышэйшы" (што робіць гэта для ўсіх сайтаў). Аднак адключэнне JavaScript не дазволіць шматлікім сайтам адлюстроўвацца карэктна, таму Tor Browser па змоўчванні дазваляе ўсім сайтам выконваць скрыпты ў рэжыме "Стандартны".

### ПАШЫРЭННІ ДЛЯ БРАЎЗЕРА

Браўзер Tor распрацаваны на базе Firefox, таму любыя пашырэнні або тэмы браўзера, сумяшчальныя з Firefox, таксама можна ўсталяваць у браўзеры Tor.

Аднак адзіныя пашырэнні, якія былі правераныя для выкарыстання з браўзерам Tor, - гэта ўлучаныя па змаўчанні пашырэнні. Усталяванне любых іншых дадатковых пашырэнняў можа парушыць функцыянальнасць браўзеру Tor або выклікаць больш сур'ёзныя праблемы, якія паўплываюць на вашу канфідэнцыйнасць і бяспеку. Катэгарычна не рэкамендуецца ўсталёўваць дадатковыя пашырэнні, а праект Tor такія канфігурацыі падтрымліваць не будзе.

### FLASH PLAYER

Flash - гэта мультымедыйнае праграмнае забеспячэнне, што выкарыстоўваецца на вэб-сайтах для паказу відэа і іншых інтэрактыўных элементаў, такіх як гульні. Па змаўчанні ён быў адлучаны ў браўзеры Tor, бо мог выявіць ваша сапраўднае месцазнаходжанне і IP-адрас. Браўзер Tor больш не падтрымлівае Flash і апошні немагчыма ўлучыць.

Большасць функцыяў Flash былі замененыя стандартам HTML5, які моцна залежыць ад JavaScript. Відэаплатформы, такія як YouTube і Vimeo, перайшлі на HTML5 і больш не выкарыстоўваюць Flash.

## ВЫДАЛЕННЕ

Выдаліць браўзер Tor з вашай сістэмы проста:

У Windows:

- Знайдзіце тэчку або прыкладанне Tor Browser. Размяшчэнне па змаўчанні - "Працоўны стол".
- Выдаліце тэчку або прыкладанне Tor Browser.
- Ачысціце кошык.

У macOS:

- Знайдзіце прыкладанне Tor Browser. Размяшчэнне па змаўчанні - тэчка "Applications".
- Перамясціце прыкладанне Tor Browser у кошык.
- Перайдзіце ў тэчку `~/Library/Application Support/`.
- Звярніце ўвагу, што тэчка Library схаваная ў новых версіях macOS. Каб перайсці да гэтай тэчкі ў Finder, выберыце "Перайсці да тэчкі..." у меню «Перайсці».

- Потым увядзіце `~/Library/Application Support/` у вакне і націсніце "Перайсці".

- Знайдзіце тэчку TorBrowser-Data і перамясціце яе ў кошык.
- Ачысціце кошык.

Звярніце ўвагу, што калі вы не ўсталявалі браўзер Tor у размяшчэнні па змаўчанні (тэчка Applications), тады тэчка TorBrowser-Data знаходзіцца не ў тэчцы `~/Library/Application Support/`, а ў той самай тэчцы, у якую вы ўсталявалі браўзер Tor.

У Linux:

- Locate your Tor Browser folder. On Linux, there is no default location, however the folder will be named "tor-browser".
- Launch a terminal window in the Tor Browser folder and run this command to unregister Tor Browser as a desktop application: `./start-tor-browser.desktop --unregister-app`
- Выдаліце тэчку Tor Browser.
- Ачысціце кошык.

Звярніце ўвагу, што стандартная ўтыліта "Выдаленне" вашай аперацыйнай сістэмы не выкарыстоўваецца.

## МАБІЛЬНАЯ ВЕРСІЯ TOR

### Браўзер Tor для Android

Браўзер Tor для Android - адзіны афіцыйны мабільны браўзер, які падтрымліваецца і распрацоўваецца праектам Tor. Гэта быццам кампутараная версія браўзеру Tor, але для мабільнай прылады Android. Некаторыя з асноўных функцыяў браўзера Tor для Android змяшчаюць: змяншэнне адсочвання на вэб-сайтах, абарону ад сачэння, перашкоду для збору інфармацыі ў браўзеры і абыход цэнзуры.

### System Requirements

Браўзер Tor для Android заснаваны на Mozilla Firefox для Android і даступны для:

- Android 5.0 або навей.
- Aarch64, Arm, x86_64 and x86 architectures.

Note: If you are unsure of the type of architecture supported by your Android device, it is advised to install Tor Browser for Android only from the app stores, i.e. Google Play Store or F-Droid.

### Download and Install

Браўзер Tor для Android даступны ў Play Store, F-Droid, на вэб-сайце Праекту Tor і GetTor.

#### Google Play

Вы можаце ўсталяваць браўзер Tor для Android з Крамы Google Play.

#### F-Droid

Праект The Guardian прапануе браўзер Tor для Android у афіцыйным рэпазітары праграмаў праекту The Guardian для F-Droid. To install Tor Browser for Android from F-Droid please follow these steps:

- Запампуйце праграму F-Droid на сваю прыладу Android з сайту F-Droid.
- Install the F-Droid Android package file and launch the app.
- From the navigation bar on the bottom of the screen, tap on "Settings" (⚙️).
- У раздзеле "Мае прыкладанні" націсніце на "Рэпазітары".
- Tap on "+" to add a new repository.
- Дадайце афіцыйны рэпазітар праграмаў праекту The Guardian.
- Спампоўка спісу праграмаў з рэпазітара праграмаў праекту The Guardian можа заняць некалькі хвілін.
- Confirm by tapping on "Add Repository".
- Navigate back to F-Droid's home page.
- Націсніце «Пошук» (🔍) і зрабіце запыт "Браўзер Tor для Android".
- Tap on "Tor Browser for Android" and then tap on "Install" to install the app.

#### Tor Project website

Вы таксама можаце атрымаць браўзер Tor для Android, загрузіўшы і ўсталяваўшы файл пакета Android (`apk`) з сайту праекту Tor. If the Tor Project website is not reachable try with the official website mirrors, either through EFF or La Cebolla.

#### GetTor

You can download the Android package (`apk`) file from GetTor via Email or Telegram.

праз электронную пошту:

- Дашліце электронны ліст на адрас gettor@torproject.org, а ў тэксце паведамлемлення напішыце "android".
- GetTor вышле ў адказ электронны ліст са спасылкамі, з якіх можна спампаваць файл пакету браўзера Tor для Android, крыптаграфічны подпіс (неабходны для праверкі спампоўкі), лічбавы адбітак ключа, які выкарыстоўваўся для стварэння подпісу.

праз Telegram:

- Дашліце паведамленне @GetTor_Bot у Telegram.
- Націсніце "Start" або напішыце `/start` у чаце.
- Выберыце мову.
- Tap on 'Send me Tor Browser' and choose Android.
- GetTor адкажа з далучаным файлам з браўзерам Tor і подпісам, які можна выкарыстоўваць для праверкі файлу `apk`.

### Running Tor Browser Android for the first time

#### Choose Display Language

When you launch Tor Browser for Android the display language is set to the default language of your system. Браўзер Tor даступны на некалькіх мовах.

To choose your display language:

- Tap on 'Settings' (⚙️).
- Tap on 'Language'.
- Select your desired display language.

#### Connect

When you run Tor Browser for the first time, you will see the option to connect directly to the Tor network, or to configure Tor Browser for your connection.

- Toggle on "Always connect automatically" to allow Tor Browser connect to the Tor network automatically with the previously saved connection settings, everytime the browser is launched.
- Націсніце «Падлучыцца», каб пачаць падлучэнне да сеткі Tor.
- З'явіцца радок стану, які паказвае прагрэс падлучэння.

##### Connection Assist

If your connection is censored and the direct connection to the Tor network fails, Connection Assist might help. Connection Assist is a feature in Tor Browser for Android that when required will offer to automatically apply the censorship circumvention method which works best in your location.

- Tap on 'Try a bridge'.
- Калі праграма «Памочнік падлучэння» не можа вызначыць ваша месцазнаходжанне, вы можаце выбраць свой рэгіён з выпадальнага меню і націснуць «Паспрабаваць мост».

#### Configure to circumvent censorship

If you are in a region subject to heavy internet censorship and Connection Assist fails to initiate the connection to the Tor network, you will have to follow some additional steps to configure Tor Browser for Android. When direct access to the Tor network is blocked, Tor can be used with circumvention tools, known as "pluggable transports", for getting around these blocks. obfs4, Snowflake and meek-azure are some pluggable transports available to use with Tor Browser for Android.

- Tap on "Configure Connection" or tap on 'Settings' (⚙️), scroll down to the "Connection" section and tap on "Config Bridge".
- Toggle on "Use a Bridge".
- Choose between `obfs4`, `meek-azure` and `snowflake`.

If you have obtained bridge addresses from the Tor Project bridges website, via Email or via Telegram:

- Tap on "Provide a Bridge I know".
- Paste the bridge addresses in the input prompt.

### Features of Tor Browser for Android

#### New Tor Circuit

To reload the currently active tab over a new Tor circuit tap on the "New circuit" option from the menu. This option does not affect connections on other tabs and does not clear any private information or unlink your activity.

#### Security Levels

Security levels disable certain web features that can be used to compromise your security and anonymity. Tor Browser for Android provides the same three security levels that are available on Tor Browser for Desktop. Вы можаце змяніць узровень бяспекі, выканаўшы наступныя дзеянні:

- Tap on the "kebab menu" i.e. the 3 vertical dots in navigation bar.
- Scroll down to the "Privacy and security" section and tap on "Security Level".
- Tor Browser for Android, by default, is set to the "Standard" Security Level.
- You can now select a Security Level i.e. Standard, Safer or Safest.
- Tap on "Save and restart" prompting the browser to restart.

### Update the browser

Браўзер Tor для Android павінен быць заўсёды абноўленым. If you continue to use an outdated version of the software, you may be vulnerable to serious security flaws that compromise your privacy and anonymity. You can either update Tor Browser for Android from the app stores or manually from the Tor Project website.

#### Update from the Google Play store

- Адкрыйце праграму Крама Google Play.
- У правым верхнім куце націсніце на іконку профілю.
- Націсніце на "Кіраванне праграмамі і прыладамі".
- Націсніце на ўкладку "Кіраваць".
- Націсніце на "Даступныя абнаўленні"
- Націсніце на Tor Browser для Android са спісу праграмаў, якія трэба абнавіць.
- Націсніце на "Абнавіць".

#### Update from F-Droid store

- Націсніце "Налады", потым перайдзіце ў "Кіраванне ўсталяванымі прыкладаннямі".
- На наступным экране абярыце Браўзер Tor і потым націсніце кнопку "Абнавіць".

#### Update from the website, Tor mirror site or GetTor

- Download the latest Tor Browser Android package (`apk`) file from the Tor Project website, one of the official Mirror sites or GetTor.
- Install the `apk` file.
- У большасці выпадкаў гэтая апошняя версія браўзера Tor для Android усталёўваецца паверх старой версіі, тым самым абнаўляючы браўзер.
- Калі пры гэтым вам не ўдалося абнавіць браўзер, магчыма, вам давядзецца выдаліць браўзер Tor перад яго пераўсталёўкай.

### Uninstall

Браўзер Tor для Android можна выдаліць наўпрост з F-Droid, Google Play або з наладаў прыкладання вашай мабільнай прылады.

#### Uninstall from the Google Play store

- Адкрыйце праграму Крама Google Play.
- У правым верхнім куце націсніце на іконку профілю.
- Націсніце на "Кіраванне праграмамі і прыладамі".
- Націсніце на ўкладку "Кіраваць".
- Націсніце на Tor Browser для Android са спісу прыкладанняў, усталяваных на вашай прыладзе.
- Націсніце на "Выдаліць".

#### Uninstall from F-Droid store

- Націсніце "Налады", потым перайдзіце ў "Кіраванне ўсталяванымі прыкладаннямі".
- На наступным экране абярыце Браўзер Tor і потым націсніце кнопку "Выдаліць".

#### Uninstalling from the device settings

- У залежнасці ад маркі вашай мабільнай прылады, перайдзіце ў Налады > Прыкладанні, потым выберыце Браўзер Tor і націсніце кнопку "Выдаліць".

### Troubleshoot

It is important to know what version of Tor Browser for Android you have installed and to fetch the Tor Logs in order to troubleshoot a problem with the browser. These are important information to share when raising a support ticket or filing a bug report.

#### Check browser version

From the app:

- When you have Tor Browser for Android running, tap on 'Settings'.
- Scroll to the bottom of the page.
- Націсніце "Пра браўзер Tor".
- The version number should be listed on this page.

From Android menu:

- Navigate to Android's Settings.
- Tap on 'Apps' to open the list of apps installed on your device.
- Знайдзіце "Tor Browser" у спісе праграмаў.
- Націсніце "Tor Browser".
- Scroll down to the very bottom of the page where the version number will be listed.

#### View Tor Logs

To view Tor logs:

- Tap on the settings icon or "Configure connection" when on the "Connect to Tor" screen.
- Перайдзіце ў раздзел "Падлучэнне" ў Наладах.
- Tap on "Tor Logs".
- To copy the Tor logs to the clipboard, tap on the "Copy" button at the bottom of the screen.

To troubleshoot some of the most common issues by reading the logs, please refer to this Support Portal entry.

### Known Issues

На дадзены момант ёсць некаторыя функцыі, якія недаступныя ў браўзеры Tor для Android, але даступныя ў браўзеры Tor для персанальнага кампутара.

- Вы не можаце пабачыць сваю схему Tor. #41234
- Браўзер Tor для Android не падлучаецца пры перамяшчэнні на SD-карту. #31814
- Вы не можаце адкрыць onion-адрасы, якія патрабуюць аўтарызацыі кліента #31672
- Функцыя "Новая асоба" недаступная ў браўзеры Tor для Android. #42589

### Падрабязней пра Tor на мабільных прыладах

#### Orfox

Orfox быў упершыню выпушчаны праектам The Guardian у 2015 годзе з мэтай даць магчымасць карыстальнікам Android праглядаць інтэрнэт праз Tor. Цягам наступных трох гадоў Orfox увесьчасна ўдасканальваўся і стаў папулярным спосабам прагляду інтэрнэту з большай канфідэнцыйнасцю, чым у стандартных браўзерах. Orfox граў важную ролю ў дапамозе людзям абыходзіць цэнзуру і атрымліваць доступ да заблакаваных сайтаў і важных рэсурсаў. У 2019 годзе Orfox быў закрыты пасля афіцыйнага запуску браўзера Tor для Android.

#### Orbot

Orbot - гэта бясплатнае проксі-прыкладанне, якое дазваляе іншым праграмам выкарыстоўваць сетку Tor. Orbot выкарыстоўвае Tor для шыфравання вашага інтэрнэт-трафіку. Гэтае прыкладанне можна выкарыстоўваць разам з іншымі прыкладаннямі, усталяванымі на вашай мабільнай прыладзе, каб абыходзіць цэнзуру і бараніцца ад сачэння. Orbot можна спампаваць і ўсталяваць з Google Play. Наведайце наш Партал падтрымкі, каб даведацца, ці патрэбны вам браўзер Tor для Android і Orbot або адзін з іх.

#### Браўзер Tor для iOS

Браўзер Tor для iOS не існуе. Для iOS мы рэкамендуем прыкладанне пад назвай Onion Browser. Яно мае адкрыты зыходны код, выкарыстоўвае маршрутызацыю Tor, а яго распрацоўнік шчыльна супрацоўнічае з Праектам Tor. Аднак Apple патрабуе, каб браўзеры на iOS выкарыстоўвалі пакет Webkit. Гэты варыянт не дазваляе браўзеру Onion забяспечваць настолькі ж высокую абарону канфідэнцыйнасці, як браўзер Tor.

Даведацца больш пра браўзер Onion. Спампуйце браўзер Onion з App Store.

#### Браўзер Tor для Windows Phone

На дадзены момант не існуе падтрыманага метаду для запуску Tor на старых Windows Phone, але ў выпадку з новымі тэлефонамі пад брэндам/рэкламай ад Microsoft можна выканаць тыя ж дзеянні, што і ў браўзеры Tor для Android.

## ВЯДОМЫЯ ПРАБЛЕМЫ

- Tor патрабуе, каб ваш сістэмны гадзіннік (і часавы пояс) быў пастаўлены на правільны час.

- Антывірус або абарона ад шкоднасных праграмаў блакуе карыстальнікам доступ да браўзеру Tor. Часам яны таксама выдаюць несапраўдныя папярэджанні адносна шкоднасных праграмаў і/або ўразлівасці. Больш падрабязна пра гэта можна прачытаць на нашым Партале падтрымкі. Вядома, што наступнае антывіруснае праграмнае забеспячэнне і брандмаўэр могуць уплываць на працу Tor і іх, магчыма, трэба будзе часова адлучыць:

  - Webroot SecureAnywhere
  - Kaspersky Internet Security 2012
  - Sophos Antivirus для Mac
  - Microsoft Security Essentials
  - Антывірус Avast

- VPN таксама, як правіла, перашкаджае Tor і павінен быць адлучаны. Мы таксама не рэкамендуем выкарыстоўваць VPN і Tor разам, калі вы не дасведчаны карыстальнік, які ведае, як наладзіць абодва такім чынам, каб не парушыць вашу канфідэнцыйнасць. Больш падрабязную інфармацыю пра Tor + VPN можна знайсці на нашай вікі.

- Відэа, для якіх патрэбны Adobe Flash, недаступныя. Flash адлучаны з меркаванняў бяспекі.

- Tor не можа выкарыстоўваць мост, калі ўлучаны проксі.

- Праблемы з тым, каб зрабіць браўзер Tor браўзерам па змаўчанні.

- Калі браўзер Tor працаваў раней і не працуе цяпер (асабліва пасля пераўсталёўкі або абнаўлення), магчыма, ваша сістэма знаходзілася ў спячым рэжыме. У гэтым выпадку перазагрузка сістэмы вырашыць праблему.

- Tor не запускаецца ў Windows, калі шлях да каталогу змяшчае сімвалы, адрозныя ад ASCII.

- BitTorrent не ананімны праз Tor.

- Web Authentication (WebAuthn) and Universal 2nd Factor (U2F) (i.e. YubiKey) support is disabled in Tor Browser.

- Выявы, запампаваныя ў браўзер Tor (для настольных кампутараў і Android), адбіраюцца выпадкова.

## ПАРТАТЫЎНАЯ ВЕРСІЯ БРАЎЗЕРА TOR

Пры жаданні браўзер Tor можна зрабіць партатыўным, распакаваўшы яго з архіва непасрэдна на здымны носьбіт, напрыклад, USB-назапашвальнік або SD-карту. Рэкамендуецца выкарыстоўваць носьбіт з магчымасцю перазапісу, каб пры патрэбе можна было абнаўляць браўзер Tor.

Для Windows:

1. Падлучыце здымны носьбіт і адфарматуйце яго. Любы тып файлавай сістэмы будзе пасаваць.

2. Перайдзіце на старонку спампоўкі браўзеру Tor.

3. Спампуйце файл `.exe` для Windows і захавайце яго на сваім носьбіце.

4. (Рэкамендуецца) Праверце подпіс файлаў.

5. Пасля завяршэння спампоўкі запусціце файл `.exe` і пачніце працэс усталёўкі.

6. Калі праграма ўсталёўкі спытае, куды ўсталяваць браўзер Tor, выберыце здымны носьбіт.

Для macOS:

1. Падлучыце здымны носьбіт і адфарматуйце яго. Вы павінны выкарыстоўваць фармат Mac OS Extended (Journaled).

2. Перайдзіце на старонку спампоўкі браўзеру Tor.

3. Спампуйце файл `.dmg` для macOS і захавайце яго на сваім носьбіце.

4. (Рэкамендуецца) Праверце подпіс файлаў.

5. Пасля завяршэння спампоўкі запусціце файл `.dmg` і пачніце працэс усталёўкі.

6. Калі праграма ўсталёўкі спытае, куды ўсталяваць браўзер Tor, выберыце здымны носьбіт.

Для GNU/Linux:

1. Падлучыце здымны носьбіт і адфарматуйце яго. Любы тып файлавай сістэмы будзе пасаваць.

2. Перайдзіце на старонку спампоўкі браўзеру Tor.

3. Спампуйце файл `.tar.xz` для Linux і захавайце яго на сваім носьбіце.

4. (Рэкамендуецца) Праверце подпіс файлаў.

5. Пасля завяршэння спампоўкі распакуйце архіў на свой носьбіт.

## ПАДТРЫМКА

## Падтрымка, водгукі і шаблон справаздачы пра памылкі

Адпраўляючы нам запыт пра падтрымку, водгук або паведамленне пра памылку, дадайце як мага больш інфармацыі:

1. Аперацыйная сістэма, якую вы выкарыстоўваеце
2. Версія браўзера Tor
3. Узровень бяспекі браўзера Tor
4. Крок за крокам, як вы дайшлі да праблемы, каб мы маглі яе прайграць (напрыклад, я адкрыў браўзер, увёў URL-адрас, націснуў на опцыю ў наладах, пасля чаго мой браўзер адлучыўся)
5. Скрыншот праблемы
6. Журналы кансолі браўзера Tor для персанальнага кампутара (можна адкрыць з дапамогай Ctrl+Shift+J у Windows/Linux і Cmd+Shift+J у macOS)
7. Журналы Tor (Налады > Падлучэнне > Дадаткова > Прагляд журналаў Tor)
8. Рэгіён, з якога вы падлучаецеся да Tor.
9. Рэгіён, выбраны з Памочнікам падлучэння (калі гэта праблема, звязаная з Памочнікам падлучэння)
10. Ці ў вашым рэгіёне Tor падлягае цэнзуры?
11. Калі Tor падлучыўся, колькі часу спатрэбілася для першапачатковай спампоўкі? Які ўплыў на хуткасць прагляду?

# Гадзіны працы службы падтрымкі карыстальнікаў Tor

З панядзелка па чацвер: працуюць нашы каналы падтрымкі карыстальнікаў праз электронную пошту, Telegram, WhatsApp і Signal.

З пятніцы да нядзелі падтрымка не працуе. Але запэўніваем: наша каманда адкажа на вашы паведамленні ў панядзелак.

# Як з намі звязацца

Ёсць некалькі спосабаў звязацца з намі, таму, калі ласка, выкарыстоўвайце той, які вам найбольш пасуе.

## Telegram

У нас ёсць некалькі афіцыйных ботаў і каналаў Telegram:

1. @GetTor_Bot каб спампаваць браўзер Tor.
2. @GetBridgesBot каб атрымаць масты obfs4.
3. @TorProject каб атрымліваць апошнія навіны.
4. @TorProjectSupportBot каб атрымаць дапамогу.
   - At the moment, the Telegram support channel is available in English, Russian and Farsi.
   - Калі вам патрэбна дапамога з абыходам цэнзуры, выберыце з параметраў меню, з якога рэгіёну вы падлучаецеся, так нам будзе прасцей вам дапамагчы.

## Форум Tor

Мы рэкамендуем звярнуцца па дапамогу на Форуме Tor. Вам трэба будзе стварыць уліковы запіс, каб адправіць новую тэму. Калі ласка, азнаёмцеся з нашымі правіламі вядзення дыскусіі і праверце наяўныя тэмы, перш чым запытваць. На дадзены момант, каб як найхутчэй атрымаць адказ, пішыце на англійскай мове. Калі вы знайшлі памылку, скарыстайцеся GitLab.

## WhatsApp

Вы можаце звязацца з нашай службай падтрымкі, дасылаючы тэкставае паведамленне на наш нумар WhatsApp: +447421000612. Гэты сэрвіс даступны толькі для тэкставых паведамленняў; відэа ці званкі не падтрымліваюцца.

## Signal

Вы можаце звязацца з нашай камандай, даслаўшы тэкставае паведамленне на наш нумар Signal: +17787431312 або на імя карыстальніка Signal: `@torsupport.89`. Signal - бясплатнае прыкладанне для абмену паведамленнямі з акцэнтам на канфідэнцыйнасць. Currently, our support channel is available in English, Russian, Farsi and focuses on helping Tor users in censored regions. Гэты сэрвіс даступны толькі для тэкставых паведамленняў; відэа ці званкі не падтрымліваюцца. Пасля адпраўкі паведамлення нашы супрацоўнікі службы падтрымкі пракансультуюць вас і дапамогуць вырашыць вашу праблему.

## Email

Дашліце нам ліст на frontdesk@torproject.org

У тэме электроннага ліста, калі ласка, пазначце сутнасць вашага запыту. Чым больш канкрэтна пазначаецца ваша тэма (напрыклад, "Памылка злучэння", "водгук на матэрыял вэб-сайту", "водгук пра працу браўзеру Tor", "Мне трэба мост"), тым лягчэй нам будзе разабрацца з праблемай. Часам, калі мы атрымліваем электронныя лісты без тэмы, яны пазначаюцца як спам, і мы іх не бачым.

For the fastest response, please write in English, Russian, Farsi, Spanish, Hindi, Bangla and/or Portuguese if you can. Калі ніводная з гэтых моваў вам не пасуе, калі ласка, пішыце на любой мове, якая вам зручная, але майце на ўвазе, што адказ зойме ў нас крыху больш часу, бо нам спатрэбіцца дапамога з перакладам, каб зразумець запыт.

## IRC і Matrix

Вы можаце знайсці нас на канале `#tor` на OFTC або Канал падтрымкі карыстальнікаў Tor на Matrix. Мы можам адразу не адказаць, але мы правяраем дасланыя запыты і звяжамся з вамі пры першай магчымасці.

Інфармацыя, як падлучыцца да IRC / Matrix.

## GitLab

Спачатку праверце, ці гэта ўжо вядомая памылка. Вы можаце пашукаць і пачытаць пра ўсе праблемы на https://gitlab.torproject.org/. Дзеля стварэння новага запісу пра праблему, калі ласка, зрабіце запыт атрымаць новы ўліковы запіс, каб атрымаць доступ да праекту Tor на GitLab і знайсці патрэбны рэпазітар, дзе паведаміць пра вашую праблему. Мы адсочваем усе праблемы, звязаныя з браўзерам Tor, на трэкеры праблемаў з браўзерам Tor. Праблемы, звязаныя з нашымі вэб-сайтамі, варта накіроўваць у Трэкер вэб-праблемаў.